Yüzde Hesaplayıcı aracı nasıl kullanılır
- Doğru hesaplayıcıyı seçinSorunuza uyan kutuyu seçin, örneğin “Y'nin %X'i kaçtır?” veya “X'ten Y'ye yüzde artış veya azalış”.
- Sayılarınızı yazınSiz yazdıkça sonuçlar güncellenir. Ondalık ve negatif sayılar desteklenir.
- Formülü kontrol edinSon hesaplamanın formülü altta gösterilir; işlemi kontrol edebilir ya da bir tabloda kullanabilirsiniz.
Dört yaygın yüzde problemi
- Y'nin %X'iBahşiş, indirim tutarı, vergi, komisyon veya bir toplamın payını bulun.
- X, Y'nin yüzde kaçıSınav notlarını, anket sonuçlarını veya bütçe kalemlerini yüzdeye çevirin.
- Yüzde değişimFiyat, maaş veya ziyaretçi gibi iki değer arasındaki artışı ya da düşüşü ölçün.
- Yüzde ekle veya çıkarBir sayıya zam, kâr marjı, indirim veya fiyat artışı uygulayın.
Yüzde nedir?
«Yüzde», «yüzde bir pay» demektir. Yüzde, bir parçayı 100’ün kesri olarak ifade eder; böylece çok farklı miktarları kolayca karşılaştırırsınız. %25, her 100’de 25 demektir; yani ¼ veya 0,25.
Dört formül
1. Y’nin %X’i kaçtır? Sonuç = X ÷ 100 × Y. Örnek: 250’nin %15’i = 0,15 × 250 = 37,5. İndirim, bahşiş, vergi ve komisyon için.
2. X, Y’nin yüzde kaçıdır? Yüzde = X ÷ Y × 100. Örnek: 180’de 45 = 45 ÷ 180 × 100 = %25. Bir notu, oyları veya harcamayı toplamın yüzdesi olarak ifade etmek için.
3. Yüzde değişim. Değişim = (Yeni − Eski) ÷ |Eski| × 100. Örnek: 80’den 100’e çıkan bir fiyat (100 − 80) ÷ 80 × 100 = %25 artar. 100’den 80’e inen fiyat %20 düşer. İkisi farklıdır, çünkü her değişim farklı bir başlangıç değerinden ölçülür.
4. Bir sayıyı yüzde ile artırmak veya azaltmak. Sonuç = Sayı × (1 ± Yüzde ÷ 100). Örnek: 100 TL’lik ürün + %20 KDV = 100 × 1,20 = 120 TL. 30.000 TL maaşa %25 zam = 30.000 × 1,25 = 37.500 TL.
Sık yapılan hatalar
- Aynı yüzdeyle artış ve azalış birbirini götürmez. Bir fiyat %50 artıp sonra %50 düşerse başlangıcın %75’ine iner, %100’e değil.
- Yüzde ve yüzde puan. Politika faizi %40’tan %38’e inerse bu 2 puanlık düşüştür, ama göreli olarak %5’lik bir düşüştür.
- Art arda indirim. «%50 + %20 indirim», %70 değildir. 1.000 TL’lik ürün önce 500, sonra 400 TL olur: toplam indirim %60.
- KDV hariç fiyat. KDV dâhil fiyattan KDV hariç fiyatı bulmak için %20 çıkarmayın, 1,20’ye bölün. 120 TL KDV dâhil fiyat, 120 ÷ 1,2 = 100 TL KDV hariçtir; 96 TL değil.
- Sıfırdan değişim. 0’dan yüzde değişim hesaplanamaz, çünkü sıfıra bölünmez.
Akıldan hesap püf noktaları
- Bir sayının %10’u: virgülü bir basamak sola kaydırın (340’ın %10’u = 34).
- %5, %10’un yarısıdır; %20 ise iki katı.
- Y’nin %X’i, X’in %Y’sine eşittir: 50’nin %8’i, 8’in %50’si ile aynıdır, yani 4.